Almanya'dan Verilen Ortak Velayet Kararı Türkiye'de Tenfiz Edilir mi?

Giriş: İki Hukuk Sistemi, İki Farklı Velayet Anlayışı

Almanya'da boşanan Türk ailelerin en karmaşık sorunlarından biri, Alman mahkemelerinin verdiği ortak velayet (gemeinsames Sorgerecht) kararının Türkiye'de tanınıp tanınmayacağıdır. Bu konu, 2016 yılına kadar Türk yargısında ciddi bir engelle karşılaşıyordu: Türk hukukunda ortak velayet müessesesi bulunmadığından, Alman mahkemelerinin ortak velayet kararları "kamu düzenine aykırılık" gerekçesiyle reddediliyordu.

Ancak 2016 sonrasında önemli bir içtihat değişikliği yaşanmıştır. Bu yazıda, güncel Yargıtay kararları ışığında konuyu detaylı olarak ele alıyoruz.

1. 2016 Öncesi: Kesin Red

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2016 öncesi kararlarında tutarlı bir şekilde ortak velayet kararlarının tenfizini reddetmiştir. Gerekçe, TMK m.336'ya göre boşanma halinde velayetin yalnızca anne veya babadan birine verilebileceği ve ortak velayetin Türk kamu düzenine aykırı olduğu idi.

2. Dönüm Noktası: 6684 Sayılı Kanun ve Yargıtay İçtihat Değişikliği

25 Mart 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6684 sayılı Kanun ile Türkiye, "Çocuklarla Kişisel İlişki Kurulmasına Dair Avrupa Sözleşmesi"nin Ek Protokolü'nü onaylamıştır. Bu protokol, ortak velayet kavramını dolaylı olarak Türk hukuk sistemine tanıtmıştır.

Bunun ardından Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, içtihat değişikliğine gitmiştir:

Yargıtay 2. HD, 2016/15771 E., 2017/1737 K.:

"Yabancı mahkemelerin verdiği ortak velayet kararları artık doğrudan kamu düzenine aykırı sayılamaz. Her somut olay çocuğun üstün yararı çerçevesinde değerlendirilmelidir."

3. Pratikte Karşılaşılan Sorunlar

4. Doğru Tenfiz Stratejisi

Almanya'da ortak velayet kararı aldıysanız, tenfiz dilekçesinde Alman hukukundaki velayet kavramlarının Türk hukukundaki karşılıkları detaylı şekilde açıklanmalı ve güncel içtihatlara atıf yapılmalıdır.

Doğru Kanzlei olarak, hem Alman aile hukuku kavramlarını hem de Türk hukukundaki karşılıklarını bilen bir kadroyla bu süreçleri yönetiyoruz.

5. Sıkça Sorulan Sorular

Alman mahkemesinin ortak velayet kararı Türkiye'de doğrudan geçerli mi?

Hayır. Bu kararın Türkiye'de hüküm doğurması için Türk mahkemelerinde "tenfiz" (icra edilebilirlik) davası açılması zorunludur.

Ortak velayet tenfiz edilince çocuk Türkiye'ye kalıcı olarak götürülebilir mi?

Hayır. Ortak velayet, her iki ebeveynin de çocuk üzerinde söz hakkı olması demektir. Çocuğun yerleşim yerinin değişmesi için her iki tarafın rızası veya mahkeme kararı gerekir.

Tenfiz davası ne kadar sürer?

Tebligat süreçlerine bağlı olmakla birlikte, doğru hukuki strateji ile genellikle 6-12 ay arasında sonuçlanmaktadır.