Hukuki Bilgilendirme: Bu makale yalnızca Türk hukukuna ilişkin genel bilgi amaçlıdır ve münferit hukuki danışmanlık yerine geçmez. Doğru Kanzlei, § 207 BRAO kapsamında yalnızca Türk hukuku ve devletler özel hukuku konularında danışmanlık vermektedir.
1. Neden fark var? Türk hukukunda kusur ilkesi
Türk Medeni Kanunu'nda boşanma davası büyük ölçüde kusur etrafında döner: sadakatsizlik, şiddet, terk, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında kimin daha kusurlu olduğu. Kusur yalnızca boşanma kararını değil, maddi ve manevi tazminatı (TMK 174) ve yoksulluk nafakasını (TMK 175) da belirler.
Türk hukukundaki sonuçların anlaşılması bakımından her iki kanunun metni yararlıdır. Aşağıdaki tablo yalnızca kanun metnini aktarır; Alman hukuku hakkında değerlendirme içermez:
| Türk hukuku (TMK) | Alman hukuku (BGB) | |
|---|---|---|
| Temel soru | Evliliği kim, hangi kusurla sarstı? | Evlilik birliği fiilen bitti mi? (§ 1565) |
| Kusurun rolü | Boşanma + tazminat + nafakada belirleyici | Kanun metninde öngörülmemiştir |
| Anlaşmalı boşanma | En az 1 yıl evlilik (TMK 166/3); ayrılık süresi aranmaz | En az 1 yıl ayrı yaşama + her iki eşin iradesi (BGB § 1566/1) |
| Tek taraflı boşanma | Kusur ispatı veya 3 yıl fiili ayrılık (TMK 166/4) | 3 yıl ayrı yaşama karinesi (BGB § 1566/2) |
Türk yargılaması bakımından belirleyici olan şudur: TMK 166/4 üç yıllık fiili ayrılık arar. Alman hukukundaki „ayrılık yılı" uygulamasının Türk hukukunda bir karşılığı bulunmamaktadır.
2. Alman kararı Türkiye'de ne anlama gelir?
Kesinleşmiş Alman boşanma kararı, Türkiye'de tanınmadığı sürece şu sonuçlar doğar:
Kısacası Almanya'da bitmiş bir evlilik, Türk hukuku açısından tüm hukuki sonuçlarıyla devam eder.
3. Türkiye'de tanıma: iki yol
a) Nüfus müdürlüğünde idari tanıma (5490 sayılı Kanun m. 27/A)
Her iki eş de – şahsen veya vekilleri aracılığıyla – birlikte başvurursa, Alman boşanma kararı dava açmadan doğrudan nüfus kütüğüne tescil edilir. Gerekenler: kesinleşme şerhli karar aslı, apostil, yeminli tercüme, her iki tarafın başvurusu. Hızlı ve masrafsız yoldur; ancak eşlerden biri işbirliği yapmazsa kapalıdır.
b) Tanıma davası (MÖHUK m. 50–59)
Karşı taraf başvuruya katılmıyorsa veya ulaşılamıyorsa, Türkiye'de yetkili aile mahkemesinde tanıma davası açılır. Şartlar: kararın kesinleşmiş olması, Türk kamu düzenine aykırı olmaması, savunma hakkının ihlal edilmemiş olması. Dava, Almanya'dan verilecek bir vekâletname ile – konsolosluk veya Alman noteri + apostil yoluyla – yürütülür; kural olarak Türkiye'ye gitmeniz gerekmez. Süreç UYAP üzerinden elektronik takip edilir.
Yalnızca boşanma hükmü için tanıma yeterlidir. Kararda nafaka, tazminat gibi icra edilebilir hükümler varsa ve Türkiye'de icra edilecekse, ayrıca tenfiz gerekir.
4. En çok gözden kaçan nokta: mal paylaşımı ve bir yıllık süre
Alman kararı kusur tespiti içermediğinden, Türkiye'de bu karara dayanarak kural olarak kusura bağlı tazminat (TMK 174) talep edilemez. Türkiye'deki malvarlığının paylaşımı ise ayrı bir davadır: katılma alacağı davası (TMK 231 vd.).
Bu davanın zamanaşımı bir yıldır ve boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren işler (TMK 178). Yargıtay uygulamasında yabancı boşanma kararları bakımından bu sürenin genellikle tanıma kararının kesinleşmesinden başladığı kabul edilmekle birlikte, tanımayı yıllarca geciktirmek hem bu süre hem de delil kaybı açısından risk yaratır. Türkiye'de taşınmaz, araç veya banka hesabı varsa, tanıma ve mal rejimi davası birlikte planlanmalıdır.
5. Türkiye'de boşanma davası: Türk hukukunun sağladığı imkânlar
Türk vatandaşı eşler MÖHUK m. 41 uyarınca Türkiye'de de dava açabilir. Türk hukuku bakımından bunun sonuçları şunlardır:
Önemli: Türk boşanma kararının Almanya'da hangi şartlarla hüküm doğuracağı Alman hukukuna tabidir. Bu konuda danışmanlık vermemekteyiz. Lütfen bu soru için Alman hukukunda yetkili bir avukata başvurunuz.
Almanya'da yaşayan Türk vatandaşları için tanıma, mal rejimi ve nüfus işlemlerinde: Avukat Hasan Doğru – Ankara Barosu · Rechtsanwaltskammer Karlsruhe üyesi (§ 207 BRAO). Randevu talep edin →
İlgili içerik
Tanıma ve Tenfiz İşlemleriniz İçin Buradayız
Almanya ve Türkiye'deki çift baro üyeliğimiz ve UYAP tecrübemizle süreci sizin adınıza en hızlı şekilde sonuçlandırıyoruz.


