Bize doğrudan WhatsApp’tan yazın. Nüfus kaydını inceleyip tanıma, bildirim veya davadan hangisinin uygun olduğunu netleştirelim.
- Tanıma, bildirim, dava: durumunuza hangisi uygun?
- Alman babalık kararı: neden kural olarak tanınması gerekir?
- Vatandaşlık ve miras: soybağına neler bağlıdır?
Av. Hasan Doğru · Türk aile hukuku · Mannheim & Ankara
Hukuki Bilgilendirme: Bu makale yalnızca Türk hukukuna ilişkin genel bilgi amaçlıdır ve münferit hukuki danışmanlık yerine geçmez. Doğru Kanzlei, § 207 BRAO kapsamında yalnızca Türk hukuku ve devletler hukuku konularında danışmanlık vermektedir.
Soybağı neden önemlidir?
Tanıma: en kısa yol
Tanıma; babanın nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusuyla ya da resmî senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur (TMK m. 295). Bilinmesi gereken iki sınır vardır:
İkinci sınır uygulamada sık önümüze gelir. Evlilik devam ederken veya evliliğin bitiminden itibaren 300 gün içinde doğan çocuğun babası kanunen kocadır (TMK m. 285). Anne resmen boşanmadan veya boşanma kararı Türkiye'de tanınmadan doğan çocukta, nüfusta görünen eski eş bu nedenle engel olabilir. Önce soybağının reddi (TMK m. 286–289) veya boşanmanın tanınması gerekebilir. Bkz. Alman boşanma kararının Türkiye'de tanınması.
Almanya'da doğan çocuğun Türk nüfusuna kaydı
Konsolosluk uygulamasına göre (örneğin Düsseldorf Başkonsolosluğu):
Babalık tanıması yoksa ve anne Türk vatandaşıysa, kayıt anne üzerinden yapılır ve çocuk anne soyadıyla kaydedilir. Sonradan tanıma yapılırsa kayıt düzeltilir.
Yasal dayanak: Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 28/5'e göre yurt dışında yapılan tanıma işlemlerine ait bildirimler dış temsilciliklere veya Türkçeye tercüme edilip onaylanmış olmak kaydıyla Türkiye'deki nüfus müdürlüklerine yapılabilir.
⚠️ 18 yaşını geçti mi? Türk ana veya babadan doğup nüfusa hiç kaydedilmemiş ve 18 yaşını doldurmuş kişi için normal doğum kaydı yapılamaz. Konsolosluklar bu durumda ana veya babaya bağlı olarak vatandaşlığa giriş ("saklı nüfus") başvurusu almaktadır. Ayrıntılar için: Türk vatandaşlığını yeniden kazanma rehberi.
Hangi yol, hangi durumda?
| Durum | Yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Baba kabul ediyor, çocuk başkasına bağlı değil | Konsoloslukta veya noterde tanıma, ardından nüfus kaydı | TMK m. 295; Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 28 |
| Almanya'da Vaterschaftsanerkennung yapıldı | Türkçe tercüme ve onayla konsolosluğa veya nüfusa bildirim | Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 28/5 |
| Alman mahkemesi babalığa hükmetti | Türkiye'de tanıma kararı, sonra tescil | MÖHUK m. 58 |
| Baba kabul etmiyor veya öldü | Babalık davası | TMK m. 301–304 |
| Çocuk nüfusta başka bir erkeğe bağlı | Önce soybağının reddi, sonra tanıma veya babalık davası | TMK m. 285–289, 295 |
| Tanıma gerçeği yansıtmıyor | Tanımanın iptali davası | TMK m. 297–300 |
Alman mahkeme kararının Türkiye'de tanınması
Yabancı mahkeme kararının kesin hüküm veya kesin delil olarak kabulü ve buna dayanarak Türkiye'de idari işlem yapılması, kararın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır (MÖHUK m. 58). Tanımada karşılıklılık şartı aranmaz. Evlilikle ilgili kararlar için öngörülen nüfusa doğrudan tescil usulü (Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A), metni itibarıyla boşanma, butlan, iptal ve evliliğin varlığı kararlarını kapsar; babalık kararları bu listede yer almaz. Bu nedenle babalık kararı için kural olarak tanıma davası açılır.
Karar kesinleşmiş olmalı, apostil ve yeminli tercümeyle birlikte sunulmalıdır. Karşı tarafın usulüne uygun çağrılmamış olması ve kamu düzenine açık aykırılık, itiraz konusu olabilir (m. 54). Dava Türkiye'de yetkili avukat tarafından vekâletle yürütülür. Süreç, boşanma kararlarının tanınmasına benzer. Bkz. Tanıma ve tenfiz rehberi.
Babalık davası
Baba tanımıyorsa veya ölmüşse soybağı mahkemeyle kurulur.
Süreler
| Kim | Süre | Not |
|---|---|---|
| Anne | Doğumdan itibaren 1 yıl (m. 303) | Çocuk başka bir erkeğe bağlıysa süre bu bağın kalktığı tarihte başlar |
| Çocuk | Hak düşürücü süre kural olarak aranmaz | Anayasa Mahkemesi E.2010/71, K.2011/143 ve E.2011/116, K.2012/39 iptalleri ve Yargıtay uygulaması |
Çocuğun dava hakkının süreye bağlı olmaması, yıllar sonra, hatta baba öldükten sonra mirasçılara karşı dava açılabilmesi demektir. Yine de deliller zamanla zayıflar ve miras işlemleri ilerler; gecikmemek gerekir.
Hangi ülkenin hukuku uygulanır?
Türk mahkemesi soybağının kurulmasında öncelikle çocuğun doğum anındaki millî hukukuna bakar; kurulamıyorsa çocuğun mutad meskeni hukukuna, sonra ana veya babanın millî hukuklarına, onların müşterek mutad meskeni hukukuna ve en son doğum yeri hukukuna başvurur (MÖHUK m. 16). Soybağı hangi hukuka göre kurulduysa iptali de ona tabidir. Hükümler, kural olarak soybağını kuran hukuka tabidir (m. 17). Çifte vatandaş bir çocukta bu sıra özel değerlendirme gerektirebilir.
Tanıma sonradan iptal edilebilir mi?
Evet. Tanıyan kişi yanılma, aldatma veya korkutma nedeniyle (m. 297); ana, çocuk, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer ise tanıyanın baba olmadığı gerekçesiyle dava açabilir (m. 298). Süreler kısadır: tanıyan için öğrenmeden itibaren 1 yıl ve her hâlde 5 yıl, ilgililer için de 1 yıl ve 5 yıl; çocuk için erginlikten itibaren 1 yıl (m. 300). Gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin kalkmasından itibaren 1 ay içinde dava açılabilir. Bu nedenle tanıma "gerekirse sonra düzeltirim" diye yapılmamalıdır.
Almanya tarafı
Almanya'daki Vaterschaftsanerkennung'un şartları, anne rızası ve Alman velayet kuralları Alman hukukuna tabidir; bu konularda danışmanlık vermiyoruz. İşlemler için Jugendamt, Standesamt veya Almanya'da ruhsatlı bir avukat yetkilidir. Biz bu işlemin Türkiye'ye nasıl yansıtılacağıyla ilgileniyoruz.
Nasıl destek oluyoruz?
Av. Hasan Doğru, Ankara Barosu'na kayıtlı avukattır ve § 207 BRAO uyarınca Rechtsanwaltskammer Karlsruhe'de tescillidir.
Soybağı dosyanızı WhatsApp'tan sorun →
Kaynaklar
İlgili sayfalar
Bu makaleyi Almanca ve İngilizce olarak da yayımladık: Vaterschaft in der Türkei anerkennen · Paternity Recognition in Turkey
Hukuki Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve münferit hukuki danışmanlık yerine geçmez. Av. Hasan Doğru yalnızca Türk hukuku ve devletler hukuku alanında danışmanlık ve temsil hizmeti vermektedir (§ 207 BRAO); Alman düzenlemelerine yapılan atıflar danışmanlık niteliği taşımayan genel bilgilerdir.

Babalık ve soybağı
Soybağının Türkiye’de de hüküm doğurmasını sağlıyoruz
Kısa WhatsApp formuyla durumunuzu iletin. Hasan Doğru nüfus kaydını inceler, bildirimi hazırlar; tanıma ve babalık davalarını Türkiye’de yürütür.
Hizmete dahil olanlar
- Nüfus kaydının incelenmesi ve uygun yolun belirlenmesi
- Konsolosluk veya nüfus müdürlüğü için belgeler
- Tanıma, babalık ve soybağının reddi davaları
Av. Hasan Doğru · Türk aile hukuku · Mannheim & Ankara


